7 signalen dat je processen niet meer meegroeien

Je webshop groeit. Het aantal orders neemt toe, je assortiment wordt groter en er komen steeds meer klanten bij. Goed nieuws natuurlijk.

Maar groei brengt ook iets anders met zich mee. Wat eerst prima werkte, kan op een gegeven moment steeds meer tijd en aandacht vragen. Voorraadverschillen die je tussendoor moet oplossen. Orders die blijven hangen in het systeem. Medewerkers die vragen hoe iets ook alweer moet. Een klant die belt omdat de verzendinformatie niet duidelijk is.

Je doet het allemaal. Maar allemaal even tussendoor. Totdat je merkt dat je vastloopt, omdat al die kleine dingen tussendoor steeds meer tijd kosten.

Misschien herken je één of meer van deze signalen. Ze lijken op zichzelf klein, maar samen laten ze zien dat je logistieke processen niet meer in hetzelfde tempo meegroeien als je webshop.

1. Je bent zelf steeds meer tijd kwijt aan logistieke problemen

In het begin is het heel normaal dat je als ondernemer veel zelf doet. Je kent je producten, je klanten en je processen en als er iets misgaat, los je het zelf snel op.

Maar naarmate je orders groeien of je assortiment verder uitbreidt, komen er steeds meer dingen tussendoor. Je moet een voorraadverschil uitzoeken, een order controleren, een probleem met een vervoerder oplossen of uitzoeken waarom iets niet goed in het systeem staat. En het blijft zich telkens herhalen: even dit oplossen, even dat nakijken.

Het wordt pas echt een probleem wanneer “even” je normale manier van werken wordt.

Je merkt bijvoorbeeld dat zaken te lang blijven liggen, dat je vooral reageert op wat er op dat moment misgaat en minder toekomt aan vooruitkijken of verbeteren. Aan het einde van de dag ben je nog bezig met logistieke zaken, terwijl je eigenlijk andere plannen had. Of je merkt dat je in je privétijd nog met werk bezig bent.

Dat is een duidelijk signaal dat je logistiek steeds meer van jou vraagt.

Het betekent niet dat je als ondernemer niets meer zelf kunt doen, maar wel dat je steeds meer tijd kwijt bent aan het draaiend houden van de operatie en daardoor niet toekomt aan de volgende stap.

2. Dezelfde fouten en problemen blijven terugkomen

Een probleem oplossen is niet hetzelfde als de oorzaak van het probleem oplossen.

Een pallet die zoek is, vind je uiteindelijk wel terug. Een klant die belt omdat de verzendinformatie niet zichtbaar is, kun je helpen. Maar als je met enige frequentie precies hetzelfde probleem telkens opnieuw tegenkomt, ben je eigenlijk weer terug bij af. Op zo’n moment denk je waarschijnlijk: “Oh ja, dat hadden we vorige week ook al.” Dat is het moment om eens verder te kijken.

Vaak worden problemen in de dagelijkse operatie vooral zo snel mogelijk opgelost. Logisch, want een order moet verder en een klant wil antwoord. Maar als je niet bijhoudt welke problemen steeds terugkomen, zie je ook minder snel waar structureel iets misgaat.

Een probleem dat regelmatig terugkomt, vraagt daarom niet alleen om een oplossing voor vandaag, maar ook om de vraag: Hoe zorgen we ervoor dat dit probleem niet volgende week opnieuw ontstaat?

Dat hoeft niet meteen een groot verbeterproject te worden. Soms begint het al met het eenvoudig registreren van een probleem, de oorzaak achterhalen en de werkwijze aanpassen.

3. Medewerkers weten de processen niet exact

Als je webshop groeit, komt er vaak een moment waarop je niet meer alles alleen doet. Misschien neemt iemand het verwerken van orders over, helpt iemand met voorraadbeheer of zijn er meerdere mensen betrokken bij de logistiek.

Wat jij zelf jarenlang op de automatische piloot deed, is voor een ander niet vanzelfsprekend.

Zolang een proces alleen in jouw hoofd zit, wordt het bij groei steeds lastiger om het goed over te dragen. Wat moet er precies gebeuren? Wanneer? En wat doe je als er een uitzondering is? Neem bijvoorbeeld een promotieartikel dat alleen bij bepaalde artikelen aan een bestelling moet worden toegevoegd. Voor jou is dat logisch. Maar weet een nieuwe medewerker ook precies bij welke artikelen dit geldt? En wat moet deze persoon doen als een order inhoudelijk verandert?

Als processen niet duidelijk zijn vastgelegd en afgestemd, ontstaan er verschillende manieren van werken. Een medewerker kan steeds opnieuw vragen wat de bedoeling is. Een ander kan zelf een interpretatie maken.

Beide kosten extra tijd en geld, en leiden mogelijk tot een verkeerde aanpak. En waarschijnlijk gaat het soms ook goed. Maar je wilt voor je logistiek niet afhankelijk zijn van de vraag of iemand toevallig de juiste interpretatie maakt.

Wat eerst vanzelfsprekend was omdat jij het zelf deed, moet bij groei overdraagbaar worden.

4. Je voorraad klopt steeds minder vaak

Hoe meer goederen er binnenkomen, worden verplaatst, gepickt, retour komen en weer worden opgeslagen, hoe meer momenten er zijn waarop iets mis kan gaan.

Volgens het systeem staat een artikel op voorraad, maar je kunt het niet vinden. Of gelijksoortige artikelen met verschillende kleuren of maten liggen op de verkeerde voorraadlocatie. Als je klein bent, los je zo’n verschil meestal wel op. Je zoekt het artikel, corrigeert de voorraad en gaat verder. Maar als dit steeds vaker gebeurt, wordt het een ander verhaal. Een voorraad die niet betrouwbaar is, heeft namelijk gevolgen voor de rest van je logistiek. Je grijpt mis, kunt orders niet compleet verzamelen of aan klanten niet leveren wat ze hebben besteld.

En de oorzaak hoeft niet altijd alleen bij het voorraadbeheer zelf te liggen. Een voorraadverschil kan bijvoorbeeld ontstaan door een onduidelijke werkwijze, een verkeerde registratie of informatie die in het systeem niet klopt.

Juist daarom is het belangrijk om niet alleen de voorraadcorrectie uit te voeren, maar ook te kijken naar waarom het verschil is ontstaan.

Want je wilt uiteindelijk niet alleen vandaag het juiste aantal in je systeem hebben staan. Je wilt erop kunnen vertrouwen dat je voorraad morgen ook nog klopt.

5. Je data en systemen sluiten niet aan op de werkelijkheid

Je logistieke processen kunnen nog zo goed zijn ingericht, maar als de informatie waarop ze draaien niet klopt, loop je uiteindelijk ergens vast.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer nieuwe artikelen niet op tijd in de systemen zijn verwerkt. Of wanneer een klantveld dat eigenlijk verplicht ingevuld moet worden, nog als optioneel staat ingesteld. Het zijn misschien kleine zaken, maar ze kunnen grote gevolgen hebben voor de dagelijkse operatie. Een order kan bijvoorbeeld niet goed binnenkomen of worden verwerkt. Een artikel kan niet correct worden verzameld. Of informatie ontbreekt waardoor iemand handmatig moet uitzoeken wat de bedoeling is.

Bij groei veranderen er bovendien steeds meer zaken. Je assortiment verandert, klantafspraken veranderen, verpakkingen wijzigen of er komen nieuwe eisen en werkwijzen bij. Als die wijzigingen niet goed worden verwerkt in je systemen en processen, ontstaat er steeds meer verschil tussen wat er in het systeem staat en wat er in werkelijkheid gebeurt.

Daarom is het bij een probleem niet altijd voldoende om alleen de fout te herstellen. Het is minstens zo belangrijk om te achterhalen waar in de keten de fout is ontstaan en welke informatie of inrichting aangepast moet worden.

6. Je krijgt orders moeilijk voor de cut-off tijd verwerkt

Wanneer je orderstroom verder groeit, wordt de tijd tussen het binnenkomen van een order en het moment waarop deze verzonden moet zijn steeds belangrijker.

Eerder lukte het nog zonder problemen om alle orders voor de cut-off te verwerken. Maar nu wordt het steeds krapper en lukt het steeds vaker niet meer om alles op tijd klaar te hebben.

Dat kan natuurlijk verschillende oorzaken hebben. Het verzamelen van orders kost meer tijd omdat voorraadlocaties niet altijd kloppen. Of orders blijven ergens hangen door ontbrekende informatie. Misschien zijn de processen binnen je webshop niet duidelijk genoeg of ben je zoveel tijd kwijt aan het oplossen van uitzonderingen dat de normale orderstroom onder druk komt te staan.

Als steeds meer klanten bellen omdat ze hun bestelling al verwachtten, maar deze nog niet hebben ontvangen, wordt het probleem zichtbaar aan de andere kant van de keten. Dan is het verleidelijk om alleen naar de laatste stap te kijken: hoe krijgen we de orders sneller de deur uit? Maar de oorzaak kan veel eerder in het proces liggen.

Wie structureel op tijd wil verzenden, moet dus niet alleen naar de verzending kijken, maar naar de hele keten ervoor.

7. Pick- en verzendfouten nemen toe

Uiteindelijk worden problemen in je logistieke proces ook zichtbaar voor je klant.

Een verkeerd artikel in een bestelling bijvoorbeeld. Of een order die in twee pakketten wordt verstuurd terwijl alles in één pakket had gekund. Een fout ontstaat vaak niet op het moment dat iemand het verkeerde artikel uit het schap pakt. De oorzaak kan al eerder in het proces liggen. Een artikel kan op de verkeerde locatie liggen. De voorraadlocatie kan niet goed geregistreerd zijn. De informatie in het systeem kan niet kloppen. Een medewerker kan een andere werkwijze volgen dan afgesproken.

De gevolgen komen vervolgens wel bij de klant terecht. Een verkeerde bestelling betekent mogelijk een retour, extra contact, opnieuw verzenden en extra administratie. Ook een onnodig gesplitste zending kan extra kosten en vragen opleveren. En daarmee ontstaat naast het oorspronkelijke logistieke probleem een nieuwe stroom aan werk.

Hoe eerder je de oorzaak van fouten in je logistieke proces vindt, hoe minder vaak je ze achteraf hoeft te herstellen.

Groei vraagt om een logistiek proces dat meegroeit

Je hoeft natuurlijk niet te schrikken van één voorraadverschil, een keer een vertraagde order of een medewerker die iets moet vragen. Dat hoort bij ondernemen en bij groeien.

Maar wanneer je meerdere van deze signalen herkent, is het waarschijnlijk tijd om eens met wat meer afstand naar je logistiek te kijken. Want groei betekent niet alleen meer orders. Het betekent vaak ook meer bewegingen, meer uitzonderingen, meer mensen, meer data en meer afhankelijkheden.

Een werkwijze die bij een kleiner volume goed werkt, is daardoor niet automatisch geschikt voor de volgende fase.

De oplossing is ook niet altijd: meer mensen, een groter magazijn of een nieuw systeem. Soms begint het veel eenvoudiger:

Waar loopt het proces vast?
Wat is de oorzaak?
En wat moet als eerste worden aangepast?

Door daar inzicht in te krijgen, kun je gericht verbeteren en voorkomen dat je steeds harder moet werken om je groei bij te houden.

Want het doel is uiteindelijk niet dat je logistiek vandaag nét goed genoeg draait.

Het doel is dat je processen zo zijn ingericht dat ze de groei van morgen ook nog aankunnen.